Trong những năm gần đây, cùng với mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp– tiểu thủ công nghiệp (CN–TTCN) tại nông thôn và vùng sâu vùng xa, cũng như hướng tới công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; các chính sách liên quan đến hoạt động khuyến công đã có những đóng góp không nhỏ trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong quá trình sản xuất và phát triển.

Theo như chúng ta đã biết, các chính sách khuyến công trước đây được triển khai và áp dụng theo Nghị định số 45/2012/NĐ‐CP của Chính phủ. Tuy nhiên, so với thời điểm hiện tại, một số nội dung tại Nghị định số 45/2012/NĐ‐CP về khuyến công không còn phù hợp và cần sửa đổi, bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu mới. Ngày 27/8/2025 Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ‐CP về khuyến công, Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/10/2025. Việc ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP được đánh giá là kịp thời và phù hợp với nhu cầu thực tế.

(Hình ảnh: Hội nghị Tổng kết công tác khuyến công Khu vực Miền Trung – Tây Nguyên một số năm)

Chúng ta có thể điểm qua một số điểm nổi bật của Nghị định như:

- Mở rộng danh mục ngành, nghề và đối tượng áp dụng, hướng tới công nghiệp xanh, công nghiệp giảm phát thải, năng lượng thân thiện môi trường, chuyển đổi số; bổ sung cơ sở sản xuất áp dụng sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững; nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ.

- Bổ sung nội dung: khuyến khích sản xuất và tiêu dùng bền vững; chuyển đổi số trong hoạt động khuyến công; hỗ trợ đào tạo nghề, mô hình trình diễn kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất.

Như vậy, có thể nhận định, Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP là bước phát triển kịp thời của chính sách khuyến công, giúp chuẩn bị cơ chế pháp lý để thực hiện các hoạt động khuyến công phù hợp với giai đoạn phát triển mới– công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, xanh hoá.

Đối với tỉnh Khánh Hòa- trong bối cảnh đặt mục tiêu là Trung tâm năng lượng quốc gia, trở thành cực tăng trưởng cao của cả nước thì việc triển khai chính sách khuyến công theo Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP là giải pháp quan trọng để thúc đẩy công nghiệp nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông lâm-thủy sản, tiểu thủ công nghiệp, và gắn kết với phát triển công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số.

Trước khi đưa ra định hướng triển khai Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP, công tác khuyến công tại tỉnh Khánh Hòa những năm qua đạt được nhiều kết quả tích cực, song còn tồn tại một số hạn chế:

• Phần lớn cơ sở CN-TTCN quy mô nhỏ, thiết bị lạc hậu, năng lực tiếp cận công nghệ mới còn yếu.
• Chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn mới ở giai đoạn khởi đầu, thiếu mô hình mẫu.
• Nguồn kinh phí hạn chế, chủ yếu dàn trải cho nhiều đề án nhỏ, chưa tạo hiệu ứng lan tỏa.
• Nhân lực làm khuyến công tại cấp cơ sở còn mỏng, thiếu kỹ năng tư vấn, xúc tiến.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP là thời cơ đồng thời là thách thức, đòi hỏi phải có định hướng hành động cụ thể, trọng tâm, khả thi.

Dựa trên cơ sở những thay đổi của Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP và điều kiện thực tiễn tại tỉnh Khánh Hòa, ngành Công Thương đề xuất một số hướng triển khai sau đây:

Một là, xây dựng chương trình khuyến công phù hợp với định hướng phát triển địa phương: Cùng với Nghị định số 235/2025/NĐ‐CP, ngày 23/9/2025 Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 2646/QĐ-BCT về chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026-2030. Đây chính là những nền tảng quan trọng giúp Khánh Hòa làm căn cứ để xây dựng các chương trình khuyến công địa phương giai đoạn 2026-2030 và cụ thể hóa kế hoạch hàng năm, đảm bảo phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh.

Hai là, Rà soát lựa chọn và tập trung hỗ trợ đối tượng trọng tâm

+ Ưutiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trực tiếp sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp tại nông thôn. Các cơ sở đang áp dụng hoặc có khả năng áp dụng sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững, hoặc chuyển đổi số.

+ Ưutiên cơ sở do phụ nữ làm chủ, sử dụng nhiều lao động nữ; cơ sở của người dân tộc thiểu số; nghề truyền thống có nguy cơ mai một.

+ Hỗtrợ nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ - để bảo tồn và phát triển nghề truyền thống.

Ba là, đa dạng hóa nội dung hoạt động khuyến công như: đào tạo nghề, nâng cao năng lực cho lao động; hỗ trợ mô hình trình diễn kỹ thuật– ứng dụng công nghệ mới– chuyển đổi số; hỗ trợ phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn và tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phát triển hạ tầng cụm công nghiệp và cụm liên kết nhỏ; hỗ trợ sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững, xử lý môi trường; chuyển đổi số và công nghiệp 4.0 trong khuyến công.

Bốn là, liên kết với mục tiêu phát triển công nghiệp của tỉnh Khánh Hòa: Gắn hoạt động khuyến công với chiến lược tỉnh đã đặt ra: trở thành Trung tâm năng lượng quốc gia, trở thành cực tăng trưởng cao của cả nước. Vì vậy, khuyến công không chỉ giới hạn ở tiểu thủ công nghiệp, sản phẩm truyền thống, mà còn hướng tới phát triển công nghiệp hỗ trợ, chế biến, năng lượng tái tạo, công nghiệp công nghệ cao.

Căn cứ vào những định hướng nếu trên, ngành cũng xây dựng sơ bộ về Kế hoạch hành động trong giai đoạn tới như sau:

- Giai đoạn chuẩn bị (Quý 4/2025 – Quý 1/2026):

+ Rà soát, phân tích thực trạng CN–TTCN nông thôn, nghề truyền thống, tiểu thủ công nghiệp tại tỉnh Khánh Hòa: số lượng cơ sở, nhu cầu hỗ trợ, điểm mạnh/khó khăn.

+ Xây dựng Chương trình khuyến công tỉnh giai đoạn 2026-2030.

+ Thiết lập hệ thống dữ liệu, theo dõi, đánh giá các chương trình khuyến công dự kiến triển khai.

- Giai đoạn triển khai (2026-2028):

+ Phê duyệt và triển khai các đề án khuyến công hàng năm.

+ Hỗ trợ phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn.

+ Hỗ trợ phát triển hạ tầng cụm công nghiệp xanh hoặc cụm CN–TTCN.

+ Tăng cường truyền thông, kết nối doanh nghiệp và cơ sở sản xuất; hỗ trợ tiếp cận công nghệ, vốn, thị trường; liên kết hợp tác giữa doanh nghiệp lớn vừa – nhỏ trong chuỗi giá trị.

- Giai đoạn đánh giá và nhân rộng (2029-2030):

+ Tổng kết, đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách khuyến công tại tỉnh: so với mục tiêu đề ra; rút kinh nghiệm.

+ Xây dựng kế hoạch tiếp theo giai đoạn 2031-2035 dựa trên kết quả, đề xuất nâng cấp hơn nữa về sản xuất bền vững, sản phẩm công nghiệp số, chuỗi công nghiệp xanh.

+ Nhân rộng mô hình thành công, mở rộng đối tượng, lĩnh vực hiệu quả.

Kết luận: Việc ban hành Nghị định 235/2025/NĐ-CP là cơ hội lớn để tỉnh Khánh Hòa đổi mới mạnh mẽ hoạt động khuyến công– từ hỗ trợ đơn thuần sang thúc đẩy chuyển đổi, nâng cấp, phát triển bền vững, có giá trị gia tăng cao. Nếu chúng ta thực hiện nghiêm, đồng bộ và sáng tạo các đề xuất nêu trên, tôi tin rằng hoạt động khuyến công sẽ trở thành lực lượng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của cơ sở công nghiệp– tiểu thủ công nghiệp, đóng góp thiết thực vào việc hiện thực hóa mục tiêu trở thành “cực tăng trưởng cao của cả nước” mà Tỉnh đã đặt ra./.

Tác giả: Phan Thị Minh Trang – CV Phòng QLCN