Ngày 26/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.8/2025/NQ-CP về việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thành dự án độc lập. Đây là nội dung quan trọng nhằm tháo gỡ vướng mắc nhiều năm trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; đồng thời tạo hành lang pháp lý mới giúp địa phương chủ động xử lý công tác bồi thường– tái định cư một cách nhanh chóng, hiệu quả và minh bạch.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án trọng điểm quốc gia, qua triển khai đã phát sinh nhiều nội dung liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất còn khó khăn, vướng mắc gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân, công tác quản lý đất đai và quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Riêng nội dung về bồi thường– hỗ trợ– tái định cư thuộc dự án điện hạt nhân được gộp trong dự án tổng thể nên khiến cho không thể triển khai độc lập do vướng quy định pháp luật, như: Quy trình điều chỉnh chủ trương đầu tư kéo dài, địa phương thiếu cơ sở pháp lý để giải quyết yêu cầu cấp bách của người dân làm cho tiến độ chuẩn bị đầu tư của các nhà máy điện hạt nhân (Ninh Thuận 1 và 2) không đồng bộ. Những bất cập này làm phát sinh khó khăn trong quản lý dân cư, giải quyết khiếu nại, đảm bảo an ninh– trật tự, cũng như duy trì ổn định xã hội tại khu vực ven biển, nơi được quy hoạch cho dự án.

Ảnh minh hoạ

Nghị quyết 66.8/2025/NQ-CP được ban hành đã cho phép thực hiện nội dung bồi thường– tái định cư thành dự án độc lập, với các mục đích quan trọng như sau:

- Cho phép tách dự án bồi thường– hỗ trợ– tái định cư thành dự án độc lập: Đây là điểm thay đổi lớn nhất. Với quy định này, phần việc bồi thường– tái định cư không còn phụ thuộc vào quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân tổng thể, từ đó mở đường cho một chuỗi hoạt động hành chính– kỹ thuật được triển khai ngay tại địa phương. UBND tỉnh làm cơ quan chủ quản dự án và Chủtịch UBNDtỉnhcóquyềnquyết định đầu tư, bảo đảm tiến độ mà không cần chờ các cơ quan trung ương phê duyệt điều chỉnh.

- Bảo đảm quyền lợi người dân trong thời gian chưa có khu tái định cư: Nghị quyết cho phép bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà cho người có đất ở bị thu hồi, với mức hỗ trợ do tỉnh quy định công khai, minh bạch và phù hợp thực tế.

- Áp dụng quy trình đặc thù về thu hồi đất, khảo sát, đo đạc: Nghị quyết quy định chi tiết cơ chế cho phép khảo sát– đo đạc– kiểm đếm trước khi có thông báo thu hồi đất chính thức, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và hạn chế phát sinh thủ tục. UBND cấp xã, người sử dụng đất và đơn vị được giao nhiệm vụ bồi thường đều có trách nhiệm phối hợp để quá trình kiểm đếm diễn ra nhanh chóng, chính xác.

- Áp dụng cơ chế chỉ định thầu rút gọn: Đối với các gói tư vấn và phi tư vấn, Nghị quyết cho phép áp dụng chỉ định thầu theo quy trình rút gọn, nhằm tăng tốc tiến độ lập dự án, khảo sát và lập phương án bồi thường.

Đặc biệt, Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027 và trong thời điểm Nghị quyết có hiệu lực, nếu có quy định mâu thuẫn giữa Nghị quyết và các văn bản luật hiện hành thì ưu tiên áp dụng Nghị quyết này nhằm đảm bảo thông suốt trong quá trình triển khai.

Hồ Tấn Hải Minh