Công tác đánh giá cán bộ luôn giữ vị trí then chốt trong công tác cán bộ của Đảng. Đánh giá đúng cán bộ là tiền đề để bố trí, sử dụng, quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm, khen thưởng và kỷ luật cán bộ một cách chính xác.
Trong bối cảnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đảm bảo đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 (thay thế Quy định số 124-QĐ/TW ngày 04/10/2023 của Bộ Chính trị) về kiểm điểm, đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, đảng viên đánh dấu bước đổi mới toàn diện so với quy định trước đây (gọi tắt là quy định 366).
Việc ban hành Quy định 366 đánh dấu bước đổi mới quan trọng, đưa công tác đánh giá cán bộ tiến tới chuẩn hóa, định lượng hóa, khắc phục triệt để tình trạng đánh giá “cảm tính”, “nể nang”, “bình quân”. Với những điểm nổi bật đáng chú ý như sau:
- Mở rộng phạm vi và thời điểm đánh giá: So với quy định cũ chỉ đánh giá hằng năm thì quy định 366 bổ sung đánh giá theo nhiệm kỳ, theo quý hoặc khi cần thiết. Theo đó, đánh giá được thực hiện liên tục, kịp thời phát hiện ưu khuyết điểm và ngăn chặn biểu hiện tiêu cực.
- Tiêu chí rõ ràng, thang điểm cụ thể: Mỗi nhóm cán bộ, đảng viên được đánh giá theo bộ tiêu chí chung và chuyên biệt phù hợp chức danh, nhiệm vụ. Mỗi tiêu chí đi kèm thang điểm chi tiết, tổng hợp thành điểm số cuối cùng. Có phân nhóm cụ thể: Cán bộ lãnh đạo có tiêu chí về kết quả lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; Cán bộ chuyên môn có tiêu chí về hiệu quả công việc cụ thể. Các tiêu chí này đảm bảo có thể đo lường và so sánh. Mỗi tiêu chí có thang điểm quy định, đặc biệt các chỉ số về kết quả thực hiện nhiệm vụ được định lượng.
Cụ thể là, đánh giá chất lượng cán bộ sử dụng thang 100 điểm, cơ cấu điểm theo tỉ lệ:
- 30% nhóm tiêu chí chung (tư tưởng, đạo đức, nêu gương…).
- 70% nhóm tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Theo đó, việc xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” hay “hoàn thành tốt nhiệm vụ” có căn cứ định lượng, giảm bớt đánh giá chủ quan. Đây là điểm mới nổi bật nhất của Quy định 366. Việc định lượng hóa này đảm bảo đánh giá cán bộ có căn cứ khoa học, dễ so sánh, tránh tình trạng “ai cũng hoàn thành tốt”.
- Chống hình thức, khách quan, khoa học: So với quy định cũ, quy định 366 yêucầuđánhgiáphải“đúngthựcchất, được kiểm chứng” và“chốnghìnhthức”. Người được đánh giá phải tự đánh giá với kết quả “có định lượng, nhận diện ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục” rõ ràng. Quá trình đánh giá đi kèm với ý kiến thẩm định, lấy ý kiến các bên liên quan, rồi cấp có thẩm quyền mới quyết định chính thức. Quy trình 3 bước (tự đánh giá– thẩm định– quyết định xếp loại) vừa rõ ràng, vừa đảm bảo sự khách quan.
- Đổi mới phương thức lãnh đạo, cải cách hành chính: Quy định mới yêu cầu đánh giá đồng bộ với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và cải cách hành chính nhà nước, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số. Điều này thể hiện ở việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đánh giá, áp dụng phần mềm điện tử (công cụ đo lường KPI trong công việc, bảng điều khiển Dashboard…) để quản lý kết quả đánh giá, thúc đẩy đánh giá đa chiều, liên thông từ Trung ương đến cơ sở. Kết quả đánh giá phải “dựa trên hiệu quả công việc, kết quả thực hiện nhiệm vụ, sản phẩm cụ thể” gắn với vị trí việc làm. Nghĩa là cán bộ phải chứng minh bằng sản phẩm, chỉ số đầu ra rõ ràng (như dự án hoàn thành, kết quả công việc đạt, báo cáo đánh giá…) thay cho việc dựa vào nhận xét chủ quan. Một mục tiêu công việc phải có số lượng, tiến độ, chất lượng cụ thể được ghi nhận trong kết quả đánh giá.
Mặt khác, quy định 366 không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đánh giá, xếp loại mà còn là cơ sở quan trọng trong công tác cán bộ. Là cơ sở sàng lọc, quy hoạch cán bộ, cơ sở bổ nhiệm và luân chuyển, căn cứ để khen thưởng– kỷ luật, khuyến khích cống hiến, nâng cao trách nhiệm.
Việc đánh giá định lượng, gắn kết với kết quả công việc cụ thể khiến cán bộ thấy rõ được “công lao” từ sự cố gắng của mình. Cán bộ yên tâm phấn đấu vì biết sẽ được ghi nhận minh bạch. Điều này tạo động lực thúc đẩy mỗi cán bộ, đảng viên không ngừng trau dồi năng lực, tinh thần trách nhiệm và sáng tạo phục vụ tổ chức, nhân dân. Việc đưa các chỉ tiêu “cứng” (như tiến độ công trình, tăng trưởng kinh tế, giải ngân vốn đầu tư công…)vàotiêuchíđánhgiácũngkhiếntrách nhiệmcủangười đứng đầu được nâng cao, tránh tình trạng nể nang, chỉ tiêu được giao phải đạt được bằng mọi giá.
Quy định 366-QĐ/TW đã thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng trong đổi mới công tác đánh giá cán bộ, nhằm nâng cao tính khoa học, khách quan và hiệu quả thực chất. Quy định này khắc phục hạn chế của quy định cũ, đưa ra tiêu chí cụ thể, thang điểm định lượng, nhấn mạnh kết quả công việc và vai trò người đứng đầu trong đánh giá. Kết quả đánh giá theo đó sẽ là cơ sở quan trọng để quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng kỷ luật cán bộ phù hợp.
Để Quy định sớm đi vào thực tiễn, các cấp ủy, tổ chức Đảng cần chủ động nghiên cứu, cụ thể hóa tiêu chí và kế hoạch đánh giá phù hợp với đặc điểm ngành, lĩnh vực; tổ chức thực hiện nghiêm túc việc kiểm điểm, đánh giá theo đúng quy trình, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm đánh giá cán bộ thực chất, khách quan, tránh hình thức. Khi các quy định được triển khai đồng bộ và hiệu quả, công tác cán bộ của Đảng sẽ ngày càng trong sạch, vững mạnh, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, bản lĩnh, tận tụy phục vụ nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Hồ Tấn Hải Minh