Trong dịp lễ Quốc Khánh 2/9/2018 vừa qua, hàng loạt các doanh nghiệp viễn thông đã tung ra các chương trình khuyến mại tặng 50% giá trị thẻ nạp như Vinaphone, Mobifone, Viettel, thậm chí có doanh nghiệp tăng giá trị khuyến mại lên tới 100%, mặc dù theo quy định Khoản 1, điều 3, Thông tư số 47/2017/TT-BTTTT ngày ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Bộ Trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Thông tư quy định hạn mức khuyến mại đối với dịch vụ thông tin di động mặt đất “Tổng giá trị tối đa dùng để khuyến mại trong một chương trình khuyến mại cho thuê bao dịch vụ thông tin di động trả trước không được vượt quá 20% tổng giá trị của dịch vụ thông tin di động, hàng hóa viễn thông chuyên dùng đối với dịch vụ thông tin di động được khuyến mại”, Như vậy, các chương trình khuyến mại của các công ty viễn thông có trái với quy định của pháp luật không? Lúc này, báo chí, dư luận mới đề cập tới Nghị định số 81/2018/NĐ-CP của Chính phủ ngày 22 tháng 05 năm 2018 ban hành Nghị định quy định chi tiết Luật thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, được xem như một bước đột phá, cải cách hành chính tạo môi trường thông thoáng cho người dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực thương mại.
Quay lại điều thắc mắc trên, căn cứ theo Khoản 4, Khoản 5, Điều 6. Nghị định số 81/2018/NĐ-CP của Chính phủ, theo đó tại Hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại lên tới 50% đối với các ngày bình thường, còn trong các trường hợp tổ chức các chương trình khuyến mại tập trung (bao gồm Chương trình do cơ quan nhà nướccấp trung ương và cấp tỉnh) chủ trì tổ chức; Các dịp lễ, tết, theo quy định) thì hạn mức tối đa giá trị hàng hóa dùng để khuyến mại có thể lên đến 100%, đây là một trong những điểm mới so với Nghị định 37/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 04 tháng 4 năm 2006. Ngoài ra, hàng hóa dịch vụ dùng để khuyến mại là dịch vụ viễn thông lại không nằm trong danh mục các loại hàng hóa, dịch vụ cấm khuyến mại, căn cứ theo Khoản 2, Điều 5, Nghị định số 81/2018/NĐ-CP của Chính phủ “Hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại không bao gồm rượu, xổ số, thuốc lá, thuốc chữa bệnh cho người kể cả các loại thuốc đã được phép lưu thông theo quy định của Bộ Y tế (trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam và các hàng hóa, dịch vụ bị cấm khuyến mại khác theo quy định của pháp luật” . Từ phân tích trên, cho thấy cùng một vấn đề nhưng có những quy định khác nhau giữa Nghị định 81/2018 của Chính phủ và Thông tư số 47/2017/TT-BTTTT ngày ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Bộ Trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông. Nếu chiếu theo Khoản 2, Điều 156 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật “Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn” .
Vì vậy, việc các doanh nghiệp triển khai các chương trình khuyến mại tặng 50% hay 100% của doanh nghiệp viễn thông hoàn toàn có cơ sở pháp lý để thực hiện nhằm đem lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng.
Bên cạnh việc, gỡ bỏ giới hạn trần khuyến mại đối với một số loại các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại. Nghị định số 81/2018 của chính phủ còn có nhiều điểm mới thể hiện đúng tinh thần trong Nghị quyết 19-2018/NQ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2018, bao gồm các điểm sau:
- Thời gian thực hiện thông báo khuyến mại cho Sở Công Thương trước khi thực hiện chương trình khuyến mại giảm từ 7 ngày xuống còn 3 ngày làm việc, tạo điều kiện cho doanh nghiệp linh hoạt thực hiện chương trình khuyến mại.
- Bổ sung thêm cách thức nộp hồ sơ thông báo khuyến mại: Thương nhân có thể nộp hồ sơ qua đường bưu điện hoặc nộp hồ sơ trực tuyến cho Sở Công Thương để lấy giấy xác nhận. Trước khi Nghị định này có hiệu lực, việc thực hiện các chương trình khuyến mại được điều chỉnh bởi Thông tư liên tịch 07/2007/TTLT-BTM-BTC ngày ngày 06 tháng 7 năm 2007 của Bộ Thương mại và Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện một số điều về hoạt động khuyến mại và hội chợ, triển lãm thương mại được quy định tại Nghị định số 37/2006/NĐ-CP , trong đó tại điểm 2, phần II : “Chậm nhất 07 (bảy) ngày làm việc trước khi thực hiện khuyến mại, thương nhân thực hiện các hình thức khuyến mại nêu tại Khoản 1 Mục này phải gửi thông báo bằng văn bản (theo mẫu KM-1 Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này) đến Sở Thương mại nơi tổ chức khuyến mại. Khi tiếp nhận hồ sơ thông báo thực hiện khuyến mại, Sở Thương mại ghi Giấy biên nhận hồ sơ. Giấy biên nhận hồ sơ được lập thành 02 bản (theo mẫu KM-4 Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này), 01 bản giao cho thương nhân thực hiện khuyến mại và 01 bản lưu tại Sở Thương mại (không áp dụng đối với trường hợp hồ sơ được gửi qua đường bưu điện); Chính vì quy định tại điều này thương nhân chỉ có thể đến trực tiếp hoặc nộp hồ sơ trực tuyến tại Sở Công Thương để nộp để lấy giấy biên nhận làm quyết toán thuế chi phí khuyến mại sau này.
- Bổ sung thêm các trường hợp không phải thực hiện thủ tục hành chính thông báo thực hiện khuyến mại khi khuyến mại theo các hình thức quy định tại Khoản 8 Điều 92 Luật thương mại và các Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 14 Nghị định 81/2018/NĐ –CP như Thương nhân thực hiện các chương trình khuyến mại quy định tại Khoản 1 Điều này có tổng giá trị giải thưởng, quà tặng dưới 100 triệu đồng; Điều này, có thể giúp giảm thời gian, chi phí cho các thương nhân thực hiện các chương trình khuyến mại nhỏ lẻ dưới 100 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ hơn thì quy định này có thể gây ra một số nguy cơ mà doanh nghiệp có thể gặp phải, ví dụ như:
+ Tổng giá trị hàng hóa dùng để khuyến mại của một thương nhân thực hiện trên 63 tỉnh thành trên 100 triệu đồng, tuy nhiên nếu chia cho mỗi tỉnh thì giá trị hàng hóa dưới 100 triệu, vậy thương nhân có cần phải thực hiện thủ tục hành chính thông báo khuyến mại cho mỗi tỉnh đó hay không?
+ Tổng giá trị hàng hóa dùng để khuyến mại chỉ làm một con số ước tính, còn phụ thuộc vào lượng khách hàng để mua sắm, nếu số ước tính và số thực tế dưới 100 triệu thì không có vấn đề gì? Ngược lại, giá trị ước tính dưới 100 triệu mà số thực tế trên 100 triệu đồng thì doanh nghiệp phải thông báo cho Sở Công Thương, tuy nhiên lại vướng quy định là phải thông báo trước 3 ngày làm việc cho Sở Công Thương, lúc này doanh nghiệp không thể hồi tố ngay lại nộp khuyến mại. Như vậy, doanh nghiệp phải đối mặt với quy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xúc tiến thương mại và khả năng sẽ không quyết toán được chi phí khuyến mại đối với cơ quan thuế.
+ Đối với các thủ tục hành chính liên quan có hồ sơ đầu vào là giấy biên nhận chương trình khuyến mại của Sở Công Thương như vậy nếu chương trình khuyến mại dưới 100 triệu thì thương nhân làm sao có giấy biên nhận của Sở Công Thương để thực hiện các thủ tục hành chính khác.
+ Tăng thời gian khuyến mại giảm giá từ 90 ngày/năm thành 120 ngày/năm.
- Bãi bỏ bớt giấy tờ không cần thiết đối với thủ tục Đăng ký chương trình khuyến mại mang tính may rủi, như Giấy phép Đăng ký thành lập doanh nghiệp, hình ảnh hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và bổ sung thêm 01 Bản sao không cần chứng thực giấy tờ về chất lượng của hàng hóa khuyến mại theo quy định của pháp luật.
Qua hơn một thời gian thực hiện, Nghị định 81/2018/NĐ – CP của Chính phủ đã tạo điều kiện rất nhiều doanh nghiệp, người dân tổ chức thực hiện các chương trình khuyến mại qua đó cải thiện môi trường kinh doanh theo đúng theo tinh thần Nghị quyết 19-2018/NQ- CP của Chính phủ ngày 15/5/2018 về việc tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2018 và những năm tiếp theo. Tuy nhiên, để thật sự tạo môi trường thông thoáng hơn cho doanh nghiệp, kiến nghị Bộ Công Thương sửa đổi thêm một số nội dung trên và phối hợp với các Bộ ngành để có thể đem lại lợi ích lâu dài cho người dân và doanh nghiệp.
Lê Bảo Bình