An toàn thực phẩm luôn là vấn đề quan trọng đối với sức khỏe mỗi người dân và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Hai văn bản pháp lý quan trọng này có hiệu lực ngay từ ngày ký, thay thế cho các quy định cũ nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện nay.

Những điểm mới nổi bật tập trung vào ba giai đoạn cốt lõi sau:

1. Trách nhiệm cao hơn từ khâu sản xuất, một trong những điểm mới đáng chú ý là việc nâng cao tiêu chuẩn cho các nhóm thực phẩm đặc thù. Giờ đây, các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm bổ sung hay sản phẩm cho trẻ nhỏ (đến 36 tháng tuổi) bắt buộc phải áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP, ISO 22000, hoặc GMP… Đặc biết, để tránh trường hợp các công ty thương mại lợi dụng, khi không có mối quan hệ ràng buộc rõ ràng với nhà sản xuất để đứng tên công bố đăng ký sản phẩm, tự công bố, công bố tiêu chuẩn hợp quy, chỉ sản xuất một lô hàng, sau đó ngừng hoạt động kinh doanh mà vẫn tiến hành quảng cáo, phóng đại bản chất, công dụng sản phẩm khi đưa các lô sản phẩm khác ra ngoài thị trường, quy định mới yêu cầu cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng áp dụng, công bố hợp quy và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ và chất lượng, an toàn của sản phẩm công bố.

2. Kiểm soát chặt chẽ trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường: Người dân có thể yên tâm hơn khi quy trình kiểm soát trước lưu thông được siết chặt. Các loại thực phẩm bao gói sẵn, vi chất dinh dưỡng hay thực phẩm bổ sung phải thực hiện công bố tiêu chuẩn áp dụng với phiếu kết quả kiểm nghiệm đầy đủ cả chỉ tiêu an toàn và chất lượng. Riêng với các nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe hay thực phẩm dinh dưỡng y học, hồ sơ đăng ký sẽ được cơ quan chức năng thẩm định nghiêm ngặt hơn để kiểm soát từng thành phần và công dụng thực tế.

3. Kiểm soát trên thị trường và hậu kiểm: Trong thời đại số, việc mua sắm online trở nên phổ biến, và đây cũng là nơi quy định mới tập trung mạnh mẽ. Hoạt động quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn. Đáng chú ý, các người nổi tiếng (KOLs) khi quảng cáo thực phẩm phải công khai rõ ràng mối quan hệ tài trợ. Các chủ sàn thương mại điện tử cũng phải có trách nhiệm kiểm duyệt người bán và phối hợp gỡ bỏ ngay các sản phẩm vi phạm để bảo vệ người mua. Bên cạnh đó, khái niệm "hậu kiểm" được cụ thể hóa bằng các kế hoạch kiểm tra đột xuất và định kỳ. Cơ quan chức năng sẽ tập trung lấy mẫu giám sát thị trường, đặc biệt ưu tiên các sản phẩm dành cho trẻ em, người già và người bệnh.

* Về lộ trình chuyển tiếp và ý nghĩa thực tiễn: Để các đơn vị có thời gian thích nghi, Chính phủ đưa ra lộ trình chuyển tiếp rõ ràng:

- Các sản phẩm đã tự công bố cũ có 12 tháng để hoàn thiện theo quy định mới.

- Các sản phẩm thuộc diện đăng ký bản công bố có 24 tháng để hoàn tất hồ sơ.

Việc thực hiện đồng bộ các quy định này không chỉ là "siết chặt" quản lý mà còn là lời cam kết bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để khẳng định uy tín, loại bỏ sự cạnh tranh không lành mạnh từ hàng giả, hàng kém chất lượng, từ đó xây dựng một thị trường thực phẩm an toàn và bền vững.

Ngân Hà