Thiếu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, chi phí sản xuất tăng cao do biến động các yếu tố đầu vào, chưa kể đến hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp, hàng tồn kho lớn… khiến cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa thoát được khó khăn. Phương thuốc” nào giúp doanh nghiệp vượt khó? 

Nhiều doanh nghiệp đã dịch chuyển lĩnh vực bất động sản,
xây dựng sang lĩnh vực y tế, giáo dục...

        Với mục đích tìm ra những giải pháp tốt nhất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, vượt khó đi lên trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Diễn đàn đầu tư và phát triển doanh nghiệp Việt Nam năm 2012 do Tạp chí Kinh tế và dự báo - Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức ngày 11/12 chính là tiếng nói đa chiều giữa đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, các tổ chức nghiên cứu, các tổ chức nước ngoài của Việt Nam.

    Phá sản nhiều, thành lập ít

        Mặc dù các doanh nghiệp đã cố gắng duy trì hoạt động sản xuát kinh doanh và đạt được một số kết quả nhất định trong năm 2011 nhưng do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế khu vực và các điều kiện kinh doanh trong nước, tính từ đầu năm 2012 đến nay, tình hình kinh doanh của doanh nghiệp không mấy khả quan.

        Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến ngày 30/11/2012, cả nước có 48.473 doanh nghiệp giải thể, tạm dừng hoạt động, trong đó 39.936 doanh nghiệp dừng hoạt động và 8.537 doanh nghiệp đã giải thể. Dự báo đến hết ngày 31/12/2012, con số doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng hoạt động trên cả nước trong năm 2012 sẽ là 55 nghìn doanh nghiệp.

        Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới của cả nước vẫn tiếp tục xu hướng giảm từ đầu năm đến nay, đến tháng 11/2012 là 62.794 doanh nghiệp, giảm 10% về số doanh nghiệp và giảm 8,4% về vốn đăng ký. Đây là năm thứ hai liên tiếp kể từ khi Luật Doanh nghiệp năm 1999 có hiệu lực, số lượng DN thành lập mới có sự giảm sút so với cùng kỳ năm trước.

        Bà Phạm Thị Thu Hằng- Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam- cho biết, việc các doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động không mâu thuẫn với việc các doanh nghiệp mới thành lập. Con số giải thể ít hơn rất nhiều so với số lượng doanh nghiệp dừng hoạt động. Dừng hoạt động tức là chưa rút lui khỏi thị trường, trong thời gian gặp khó khăn, doanh nghiệp đang chuyển đổi hướng kinh doanh của mình, thay đổi sản phẩm, dịch vụ, đi tìm thị trường mới. Điều này thể hiện sự năng động của doanh nghiệp trong việc tìm cơ hội mới.

        Và hiện nay, xu hướng các doanh nghiệp mới thành lập đang chuyển dần từ lĩnh vực bất động sản, xây dựng, khoáng sản- những lĩnh vực đầy rủi ro- sang lĩnh vực phát triển bền vững hơn như công nghiệp chế tạo, y tế, văn hóa, giáo dục… "Đây cũng là sự điều chuyển quy mô phù hợp với nội lực kinh tế" - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh Bùi Anh Tuấn cho biết thêm.

        Tuy nhiên, trên thực tế nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang rơi vào tình trạng thoi thóp, “chết mà chưa nằm vào quan tài”, chỉ cố gắng duy trì hoạt động mà thôi. Không kể đến doanh nghiệp lớn, ngay cả chủ quán cà phê phải đi thuê cửa hàng cũng phải đóng cửa, thôi hoạt động.

Cần giải pháp thiết thực

        Trên thực tế, đã có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp như tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, cạnh tranh bình đẳng cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tận dụng được hết thời cơ của chính sách vĩ mô tạo ra như giảm, giãn, miễn thuế; hạ lãi suất; bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế.

        Bà Phạm Thị Thu Hằng- Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam- cho biết, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa luôn gặp khó khăn khi mà họ không có tài sản thế chấp. Việc ra đời của Quỹ bảo lãnh tín dụng đã đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa, tuy nhiên, sự ra đời của quỹ từ năm 2001 đến nay cho thấy rất nhiều bất cập, như việc quy định quỹ ra đời ở địa phương thì các quỹ này hoạt động rất đơn điệu, rời rạc, chưa thực sự tạo được lợi thế mà chính sách đưa ra cũng như chưa giải quyết được vấn đề đó. Thứ hai là Quỹ bảo lãnh tín dụng ở Trung ương cũng đã giải quyết một phần nhưng quy mô bảo lãnh được cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn rất hạn chế.

        Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm- Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam- đánh giá, những chính sách, giải pháp đưa ra hiện nay để hỗ trợ doanh nghiệp chưa hiệu quả bởi việc thực hiện những chính sách, giải pháp này không có sự phối hợp đầy đủ, kịp thời giữa các cơ quan với nhau. “Các chính sách, giải pháp trong Nghị quyết 13/2012/NQ- CP của Chính phủ và nghị quyết 29/2012/NQ-QH13 với mục đích trợ giúp giải cứu doanh nghiệp nhưng vừa mới triển khai thì Chính phủ lại quyết định tăng giá một loạt chi phí đầu vào của doanh nghiệp như tăng giá điện, thu phí đường bộ…”- Luật gia Vũ Xuân Tiền cho biết thêm. Như vậy, càng đưa nhiều chính sách, càng rối thêm. Gỡ khó cho doanh nghiệp chưa thấy đâu, lại chằng thêm sợi dây khó gỡ nữa!

        Trong bức tranh kinh tế thế giới chưa có nhiều điểm sáng, diễn biến vẫn còn phức tạp, theo ông Cao Sỹ Khiêm rất cần những giải pháp cứu doanh nghiệp thiết thực và cụ thể, cách điều hành cũng cần thống nhất giải pháp chính sách sao cho hiệu quả và thực hiện phương châm “cần cứu ai, cứu như thế nào”.

        Việc hỗ trợ đến từng doanh nghiệp một, phân loại doanh nghiệp nào ngừng hoạt động hoặc vẫn hoạt động, yếu hay không yếu đã không còn phù hợp nữa. Vì số lượng doanh nghiệp rất đông. Vấn đề hiện nay phải nhóm lại doanh nghiệp, có những doanh nghiệp có vấn đề giống nhau, lĩnh vực khu vực ưu tiên phát triển ví dụ ngành dịch vụ tài chính, bất động sản hay ngành chế biến nông sản với định hướng nào sẽ được tham gia vào chương trình đó- bà Hằng nhấn mạnh.

                                                                                        Nguồn:Baocongthuong.com.vn