Thực trạng về công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa

Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có khoảng 25 doanh nghiệp hoạt động trong các ngành công nghiệp hỗ trợ, tổng giá trị sản xuất công nghiệp của ngành công nghiệp hỗ trợ chiếm khoảng 4,4% tổng giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh, hàng năm đóng góp vào ngân sách khoảng 35 tỷ đồng. Tổng số lao động ngành công nghiệp hỗ trợ chiếm khoảng 9,5% tổng số lao động ngành công nghiệp. Tình hình phát triển một số ngành công nghiệp hỗ trợ chủ yếu như sau:

- Ngành Dệt – May: gồm các doanh nghiệp hoạt động sản xuất dây khóa kéo, chỉ may, nút, sợi, vải dệt thoi, sản xuất da thuộc. Giá trị sản xuất công nghiệp của ngành dệt đạt mức tăng trưởng bình quân là 2,77%/năm, sản xuất da đạt là 2,55%/năm. Về nguyên phụ liệu cho ngành dệt may, chỉ có 01 công ty Cổ phần Phụ liệu May Nha Trang chuyên sản xuất và kinh doanh phụ liệu may mặc như: Dây khóa kéo các loại, chỉ may, cúc kim loại, băng gai dính, dây thun, bút nịt, nối kim loại, móc quần âu, chốt chặn, sản phẩm trang trí bằng nhựa và kim loại cho ngành may mặc, móc áo, cước sản xuất răng dây kéo …

- Về Da – giày: Nhà máy thuộc da, sản xuất các sản phẩm từ da đà điểu và cá sấu phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu thuộc Tổng Công ty Khánh Việt với công suất 40.000 tấm da đà điểu và 10.000 tấm da cá sấu/năm.

- Ngành cơ khí với các doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất cấu kiện kim loại, các doanh nghiệp phụ trợ cho ngành công nghiệp đóng tàu hầu hết là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Sản phẩm cơ khí chủ yếu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh là các máy công cụ nhỏ cho sản xuất công nghiệp, máy bơm, các loại máy phục vụ nông nghiệp (xay xát, tuốt lúa...), thiết bị phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng (máy trộn bê tông, trộn vữa, băng tải, nghiền bi, nghiền đất...), thiết bị lẻ chuyên dùng, thiết bị điện gia dụng... để cung cấp cho thị trường trong tỉnh.

Hình ảnh (nguồn do tác giả chụp): Sản xuất máy móc thiết bị đầu tư để làm gạch không nung nhằm tận dụng đá mi bụi (phế phẩm trong quá trình khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường);

Ngành công nghiệp đóng tàu có tỷ lệ nội địa thấp, sản xuất chủ yếu theo phương thức gia công, hầu hết nguyên vật liệu chính là thép tấm, động cơ, chân vịt, linh kiện điện, điện tử hàng hải…vẫn phải nhập khẩu,.... Ngành công nghiệp chế tạo máy móc thiết bị phát triển chậm, nhiều doanh nghiệp ngành cơ khí vẫn đang sử dụng  thiết bị công nghệ lạc hậu, hiệu quả kinh tế thấp. chất lượng và tính đa dạng của sản phẩm thấp, đơn điệu. Các khâu công nghệ cơ bản như: đúc, rèn dập, hàn, nhiệt luyện, bảo vệ bề mặt, gia công cơ khí, cắt gọt kim loại... rất cần được đầu tư nâng cấp

- Ngành công nghiệp điện, điện tử: có 4 doanh nghiệp hoạt động ngành công nghiệp điện tử, điện lạnh, công nghệ thông tin, viễn thông của tỉnh ở quy mô nhỏ, đóng góp của ngành cho công nghiệp tỉnh không đáng kể có xu hướng giảm dần qua các năm.

Thời gian qua, ngành công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa vẫn chưa thực sự phát triển do một số nguyên nhân:

- Các dự án phát triển công nghiệp có quy mô lớn, có tính động lực tại địa phương triển khai còn chậm nên chưa tạo được sức thu hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư khác, nhất là các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

- Đa số các doanh nghiệp hoạt động trong ngành công nghiệp hỗ trợ là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên rất hạn chế về vốn, cho nên thiếu khả năng du nhập và ứng dụng công nghệ cao cũng như đổi mới máy móc thiết bị tiên tiến, hiện đại, trình độ quản lý doanh nghiệp còn yếu, tính liên kết chưa cao.

- Các chính sách khuyến khích công phát triển công nghiệp hỗ trợ theo Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ chủ yếu là các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, nhân lực tương tự theo các văn bản pháp quy khác nên chưa thực sự phát huy hiệu quả, chưa tạo đột phá để khuyến khích, đẩy mạnh phát triển được ngành công nghiệp hỗ trợ ở địa phương.

- Nguồn nhân lực phục vụ cho ngành công nghiệp hỗ trợ, làm chủ công nghệ tiên tiến hiện đại còn hạn chế. Lao động phổ thông chuyển dịch sang các ngành dịch vụ, du lịch, xây dựng.

Các giải pháp phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa

- Từ thực trạng trên, Sở Công Thương đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1809/QĐ-UBND ngày 11/6/2019 của UBND tỉnh Khánh Hòa về Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa đến năm 2025, với mục tiêu phát triển công nghiệp hỗ trợ vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển nhanh và bền vững các ngành công nghiệp chính; Ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức cạnh tranh và tính năng động của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, tạo sức hút để các nhà đầu tư trong và ngoài nước lựa chọn Khánh Hòa làm điểm đến đầu tư cơ sở sản xuất kinh doanh; Đẩy mạnh hỗ trợ trực tiếp và gián tiến để tạo hành lang thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ phát triển. Xây dựng và hình thành các khu công nghiệp, cụm công nghiệp liên ngành phục vụ cho các ngành công nghiệp hỗ trợ. Tổng kinh phí thực hiện chương trình công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa là 7,770 tỷ đồng, trong đó ngân sách địa phương là 5,82 tỷ đồng, ngân sách trung ương là 1,95 tỷ đồng.

Trên cơ sở Quyết định số 1809/QĐ-UBND ngày 11 tháng 6 năm 2019 của UBND tỉnh Khánh Hòa; Sở Công Thương đã tham mưu trình UBND tỉnh ban hành Quy chế xây dựng, thẩm định, phê duyệt và quản lý, sử dụng kinh phí phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các đề án thuộc Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ tỉnh Khánh Hòa, theo đó Quy chế này sẽ quy định về trình tự xây dựng, thẩm định,  phê duyệt và quản lý, sử dụng kinh phí phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các đề án thuộc Chương trình phát triển công nghiệp tỉnh Khánh Hòa. Quy chế này ra đời sẽ tạo hành lang pháp lý giúp cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh tháo gỡ được những khó khăn hiện nay là thiếu thông tin thị trường, hệ quản lý quản trị doanh nghiệp còn yếu kém khó nâng cao được năng suất, chất lượng; nâng cao chất lượng của lao động có tay nghề; tiếp cận thị trường tiêu thụ.

, tập trung vào các hoạt động chính như sau:

- Kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở thành nhà cung ứng sản phẩm cho khách hàng ở trong và ngoài nước; xúc tiến thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

- Hỗ trợ đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của các ngành sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, dự kiến khoảng 10 doanh nghiệp được hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao trình độ cán bộ quản lý nhà nước về chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ.

- Hỗ trợ nghiên cứu phát triển, ứng dụng chuyển giao và đổi mới công nghệ trong sản xuất thử nghiệm linh kiện, phụ tùng, nguyên liệu và vật liệu.

- Cập nhật thông tin về công nghiệp hỗ trợ: Khảo sát, xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh và sản phẩm công nghiệp hỗ trợ trong các lĩnh vực dệt may, da giày, cơ khí chế tạo, công nghiệp công nghệ cao, sản phẩm cơ khí trọng điểm, máy nông nghiệp và đóng tàu; Xuất bản các ấn phẩm và quảng bá về công nghiệp hỗ trợ trên các phương tiện thông tin đại chúng. Xây dựng trang thông tin điện tử về công nghiệp hỗ trợ để các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động phát triển công nghiệp hỗ trợ có thể cập nhật, tích hợp trang thông tin điện tử của Sở Công Thương;

- Hỗ trợ cơ sở, doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý đáp ứng yêu cầu của chuỗi sản xuất toàn cầu trong quản trị doanh nghiệp, quản trị sản xuất.

- Hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay đầu tư dài hạn với lãi suất thấp để mua máy móc thiết bị, công nghệ phục vụ cho sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.

Với những chính sách hỗ trợ riêng của tỉnh Khánh Hòa cho các ngành công nghiệp hỗ trợ giúp ngành công nghiệp vượt qua những khó khăn do đại dịch Covid 19 để đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nhà./.

  Bảo Bình