Năm 2014, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ có hiệu lực, Hoa Kỳ là đích nhắm đối với nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam. Nhưng để tham gia TPP, dệt may Việt Nam phải đối mặt với không ít cản ngại.

TPP chỉ chấp nhận hàng hóa là xuất xứ Việt Nam đối với sản phẩm có nguyên liệu xuất xứ từ các đối tác TPP, trong khi đó khoảng 70% vải, phụ kiện, cho ngành may mặc Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc – những nước không phải đối tác TPP. Đó là nguyên nhân làm phức tạp việc đàm phán, xác định xuất xứ các sản phẩm may mặc Việt Nam.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ngành dệt trong nước rất yếu, 70% nguyên liệu phải nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc. Do vậy, phải tăng cường phát triển nguồn nguyên liệu trong nước.
Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh đầu tư tăng diện tích vùng trồng bông, rất cần đến sự hỗ trợ của nhà nước với những chính sách ưu đãi hấp dẫn để thu hút vốn đầu tư và kỹ thuật từ nước ngoài cho ngành dệt.
Cần tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, bảo đảm điều tiết cung- cầu giữa ngành dệt và ngành may, khắc phục triệt để tình trạng mạnh ai nấy làm, ngành này thừa, thiếu nhưng ngành kia lại không biết... Bản thân từng doanh nghiệp cũng phải tự vận động để đáp ứng các điều kiện của TPP.
Tuy nhiên, việc đầu tư cho ngành dệt hiện tại đang gặp khó khăn, thậm chí khó có thể phát triển được, nếu không có quyết sách từ Chính phủ. Bởi có một thực trạng đáng quan tâm: Rất nhiều công ty dệt đi đến tỉnh nào xin cấp phép xây dựng nhà máy cũng bị từ chối do những lo ngại về môi trường. Chính vì vậy, cần có một khu quy hoạch riêng, chuyên sản xuất nguyên phụ liệu dệt, may với hệ thống xử lý nước thải tiêu chuẩn...
Có thể thấy, cản ngại của ngành dệt xuất phát từ quan điểm “chấp nhận” đầu tư của nhiều địa phương. Nếu nơi nào cũng coi dệt là nguyên nhân gây ô nhiễm thì diện tích vùng trồng bông dù có được phát triển cũng khó gắn kết được với ngành dệt. Ngay cả khi nhà nước có những chủ trương khuyến khích đầu tư nước ngoài cho ngành sản xuất nguyên phụ liệu may mặc mà vấp phải quan điểm này cũng khó có thể triên khai.
Nếu không có giải pháp đồng bộ, dù “vật vã” đàm phán để sản phẩm đủ tiêu chuẩn tham gia TPP, vị thế thực của dệt may Việt Nam so với các nước cũng chỉ có một thế mạnh duy nhất: Giá nhân công rẻ!
Nguồn: Baocongthuong.com