Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội Việt Nam thì biển và đại dương đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững về kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế. Nhận thức rõ tầm quan trọng nêu trên, thời gian qua, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chủ trương, chính sách, giải pháp để đưa nước ta trở thành quốc gia biển mạnh vào năm 2045. Cụ thể:

Ngày 9/2/2007, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã thông qua Nghị quyết 09-NQ/TW về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 với mục tiêu quan trọng nhất là phấn đấu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, đảm bảo vững chắc quyền chủ quyền quốc gia trên biển, đảo, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Kế đến, ngày 22 tháng 10 năm 2018 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045,

Ngày 7/7/2014 Chính phủ đã ban hành Nghị định 67/2014/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thủy sản nhằm thúc đẩy kinh tế biển phát triển. Trong các lĩnh vực khác, như phát triển các khu kinh tế ven biển, đô thị biển, du lịch biển, v.v., cũng đã có nhiều chính sách lớn được thực hiện, mà điển hình là Quyết định số 351/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 29/3/2018 phê duyệt Chương trình mục tiêu đầu tư hạ tầng khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2016 - 2020.

Tại tỉnh Khánh Hoà ngày 05 tháng 7 năm 2019 Tỉnh ủy Khánh Hòa đã ban hành Chương trình hành động số 31-CTr/TU vể việc thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22 tháng 10 năm 2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; ngày 25/10/2019 UBND tỉnh có Quyết định số 3257/QĐ-UBND ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động số 31-CTr/TU.

Nhận thức tầm quan trọng và lợi thế của địa phương về phát triển kinh tế biển, trong các nhiệm kỳ đại hội Đảng bộ tỉnh đã xây dựng và triển khai thực hiện nhiều nghị quyết, chương trình về phát triển kinh tế biển. Đặc biệt, tháng 4/2007, Tỉnh ủy đã xây dựng và ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh với mục tiêu: Xây dựng và phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế, xã hội, khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường, tăng cường củng cố quốc phòng - an ninh. Phấn đấu đến năm 2020 đưa Khánh Hòa trở thành tỉnh mạnh về kinh tế biển bảo đảm vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển, đảo, góp phần quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng đất nước giàu mạnh.

Thực hiện Chương trình phát triển kinh tế biển của tỉnh Khánh Hòa đến nay so sánh với các chỉ tiêu đề ra, Chương trình đã thu được những kết quả khả quan: tỷ lệ GRDP kinh tế biển chiếm  trên 30% GRDP toàn tỉnh. Hệ thống cảng biển tổng hợp được hình thành và hoàn thiện như: Cảng tổng hợp Nam Vân Phong có thể tiếp nhận tàu từ 30.000 DWT đến 70.000 DWT, Cảng Bắc Vân Phong có thể tiếp nhận tàu từ 50.000 DWT, Cảng Cam Ranh tiếp nhận tàu có trọng tải 50.000 tấn, Cảng Nha Trang tiếp nhận được tàu có trọng tải 20.000 tấn, hiện đang xây dựng cảng Nha Trang trở cảng chuyên dùng cho du lịch. Dự án Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 tổng vốn đầu tư 2,58 tỷ USD đã động thổ vào ngày 6/10/2019 sẽ là dự án động lực cho ngành công nghiệp góp phần thúc đầy kinh tế biển phát triển.

Về hoạt động nuôi trồng và đánh bắt chế biến thuỷ sản: Đã hình thành phát triển hơn 10.000 phương tiện đánh bắt thủy sản, với công suất trên 340.000CV trong đó có hơn 700 tàu có công suất từ 90 đến hơn 400CV; hoạt động nuôi trồng thủy sản đã trở thành một ngành xuất khẩu hàng hóa tập trung, có diện tích nuôi trồng trên 5.000 ha; với đối tượng nuôi đa dạng đem lại sản lượng trên 11.000 tấn/năm. Khánh Hòa có 54 xưởng chế biến thủy sản xuất khẩu, trong đó 26 xưởng chế biến đạt tiêu chuẩn vào thị trường Châu Âu, trong 10 tháng đầu năm 2019 đã chế biến 97.000 tấn thủy sản, xuất khẩu đạt trên 522 triệu USD, chiếm tỷ lệ hơn 40% giá trị kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Về hoạt động du lịch nhất là du lịch biển, đảo cũng có sự phát triển đáng kể. Tính chung 10 tháng đầu năm 2019, doanh thu du lịch đạt trên 22.900 tỷ đồng, tăng 24,8% so với cùng kỳ năm trước; khách lưu trú đạt 6.102 nghìn lượt người, trong đó khách quốc tế đạt 3.026 nghìn lượt người.

Chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh ngày càng được định hình rõ nét, tạo nền tảng cho giai đoạn mới. Từng bước đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu cho 3 vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh; các công trình dân dụng, công nghiệp có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp và chất lượng cao đang được xúc tiến triển khai.

Khu kinh tế Vân Phong đã thu hút được nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước, kết hợp kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực với trọng tâm phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ, nuôi trồng thủy sản. Đến nay Khu kinh tế Vân Phong đã thu hút hơn 157 dự án đầu tư  với tổng vốn đăng ký 87.873 tỷ đồng, vốn thực hiện khoảng 15.796 tỷ đồng đạt 18% vốn đăng ký, trong đó có 60 dự án đã đi vào hoạt động, 67 dự án đang triển khai đầu tư xây dựng. Có 42 dự án có sử dụng mặt biển với các ngành nghề chủ yếu là công nghiệp đóng tàu biển, xây dựng cảng biển, nuôi trồng thủy sản và dịch vụ du lịch. Bình quân mỗi năm, Khu kinh tế này đóng góp cho ngân sách nhà nước khoảng 4.800 tỷ đồng, giải quyết việc làm ổn định cho hơn 6.000 lao động. Việc đầu tư và phát triển Khu kinh tế Vân Phong có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh cũng như khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh được hình thành và đi vào hoạt động, tạo cơ hội thuận lợi cho việc thu hút trực tiếp du khách quốc tế không chỉ đến với Khánh Hòa mà cho cả Ninh Thuận, các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tạo mối liên kết hợp tác phát triển trong lĩnh vực du lịch.

Thành phố Nha Trang với mục tiêu xây dựng thành trung tâm du lịch lớn của cả nước và là trung tâm tổ chức các sự kiện có ý nghĩa của quốc gia và quốc tế; là trung tâm kinh tế, khoa học kỹ thuật và giáo dục đào tạo của vùng Duyên hải Nam Trung bộ. Nơi đây đã diễn ra các hội nghị chuyên đề của quốc gia và quốc tế; tổ chức thành công nhiều cuộc thi hoa hậu Việt Nam, thế giới và Festival Biển… Khai thác và đưa vào sử dụng các khu du lịch nổi tiếng trong nước và thế giới. Nhiều dự án mở rộng cơ sở hạ tầng và đô thị về phía Tây đang được triển khai thực hiện mạnh mẽ.

Thứ nhất: Cần tập trung tối đa các nguồn lực đầu tư phát triển các ngành kinh tế biển như: Công nghiệp, cảng biển, khu kinh tế gắn với phát triển các khu đô thị ven biển; Dịch vụ du lịch biển chất lượng cao; Nuôi trồng, khai thác, chế biến hải sản; Dịch vụ hậu cần và hạ tầng nghề cá, vận tải đường biển - logistic.

Thứ hai: Triển khai đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển: Huy động các nguồn vốn và ưu tiên xây dựng, hoàn thiện các tuyến giao thông, hạ tầng du lịch, hạ tầng ngành thuỷ sản, cảng biển nhằm kết nối các địa phương trong tỉnh và lân cận, vươn ra quốc tế.

Thứ ba:  Triển khai thực hiện quản lý tổng hợp tài nguyên, môi trường biển, đảo; tích hợp, lồng ghép giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm môi trường bền vững.

Thứ tư: Tiếp tục đẩy mạnh việc chuyển đổi, tái cơ cấu các ngành nghề phù hợp với vùng biển đảo nhằm nâng cao thu nhập, tạo việc làm, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần, an cư lập nghiệp cho người dân vùng biển đảo.

Thứ năm: Tập trung phát triển khoa học công nghệ và đào tạo nhân lực phục vụ phát triển kinh tế biển. Tăng cường nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế về biển.

Thứ sáu: Đảm bảo sự thống nhất trong quản lý nhà nước về phát triển bền vững kinh tế biển của tỉnh; đa dạng hóa hình thức tuyên truyền phát triển bền vững kinh tế biển gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh trên biển

Thứ bảy: Đề xuất các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế biển nhằm tạo điều kiện để kinh tế biển phát triển bền vững./.
Trần Văn Ngoạn